Next: Materiały i metody Up: Histon H1 jako specyficzny Previous: Histon H1 w cytoplazmie   Spis rzeczy

Histon H1 poza komórką

W ciągu kilkunastu ostatnich lat doszło do publikacji wielu prac wskazujących na bardzo nietypowe funkcje histonu H1, w tym te jakie histon łącznikowy miałby pełnić nie tylko poza jądrem, ale wręcz poza cytoplazmą i błoną komórkową, a zatem poza komórką. Prace te wskazują, że H1 może być obecny także w płynach ustrojowych, takich jak surowica krwi i mleko (Waga i wsp., 1986), chociaż nie wiadomo, czy miałby pochodzić z martwych komórek uwalniających materiał jądrowy, czy też raczej być wynikiem aktywnej sekrecji.

Co więcej, wykazano, że histony rdzeniowe, a także histon łącznikowy występują na powierzchni aktywowanych ludzkich limfocytów, erytrocytów, monocytów i płytek krwi (trombocytów), a także wiążą się do hodowanych w kulturze in vitro limfocytów T i B (Kubota i wsp., 1989/1990; Holers i Kotzin, 1985; Watson i wsp., 1995; Emlen i wsp, 1992). Obecność histonów na powierzchni tych komórek jest często przyczyną groźnych chorób autoimmunologicznych związanych z pojawieniem się w krwi obwodowej przeciwciał skierowanych przeciwko histonom. Należą do nich między innymi toczeń rumieniowaty (ang. systemic lupus erythromatosus, SLE) i immunologiczne zapalenie kłębuszków nerkowych (ang. immune glomerulonephritis). Histon H1 może ponadto uczestniczyć w reakcjach zapalnych związanych ze stanami autoimmunologicznymi dzięki swej zdolności łączenia się z bakteryjnym lipopolisacharydem (LPS), odpowiedzialnym za proces zapalny w zainfekowanych tkankach (Bolton i Perry, 1997).

Stwierdzono także, że histon H1 występuje po zewnętrznej stronie błony komórkowej makrofagów wątrobowych (komórek Kupffera), gdzie służy jako receptor tyreoglobuliny, głównego sekrecyjnego białka tarczycy (Brix i wsp., 1998). Ustalono, że związany z makrofagami histon H1 może również pośredniczyć w endocytozie tyreoglobuliny do wnętrza makrofagów.

Ponadto odkryto, że u myszy histon H1 wykazuje zdolność zapewniania ochrony przed doświadczalnie wywołaną skórną lejszmaniozą (infekcją pasożytem skórnym Leischmania major): dożylne podanie zwierzętom histonu wyizolowanego z pasożytów, jak i zrekombinowanego białka wytworzonego w bakterii Escherichia coli lub syntetycznych peptydów o różnej długości, zmniejszało znacznie rozmiary nacieków wywołanych przez pasożyty (Solioz i wsp., 1999).

W końcu, zaskoczeniem było odkrycie, że histon H1 może wykazywać działanie antynowotworowe, zarówno w przypadku komórek hodowanych in vitro, jak i w mysim modelu zwierzęcym. Stwierdzono, że podanie oczyszczonego histonu H1 hamuje wzrost komórek białaczkowych, niezależnie od ich pochodzenia, stadium rozwoju i dojrzałości (Class i wsp., 1996). Podczas gdy histon łącznikowy nie miał wpływu na normalne, zdrowe komórki krwi i szpiku kostnego, wykazywał działanie cytotoksyczne wobec komórek białaczki Burkitta, działając również w nagich myszach (pozbawionych komórek układu odpornościowego), którym przeszczepiono komórki nowotworowe. Co ciekawe, badania przy pomocy mikroskopii elektronowej i cytometrii przepływowej pozwoliły na stwierdzenie, że cytotoksyczne i antynowotworowe działanie H1 polega na zdolności do poważnego naruszania integralności błony komórkowej i wywoływania tym samym cytolizy i śmierci komórek.

Podsumowując, należy stwierdzić, że o ile rola histonu H1 jako elementu strukturalnego chromatyny w przebiegu i regulacji procesów komórkowych jest wciąż niejasna, to funkcja tego białka ma wiele niezwykle interesujących cech.


Next: Materiały i metody Up: Histon H1 jako specyficzny Previous: Histon H1 w cytoplazmie   Spis rzeczy
Tomasz Calikowski 2000-06-15